Bu sefer seçimle ilgili olarak çok heyecanlıyım, merak içindeyim. Genelde böyle olmazdı, sonuçlar iyi kötü belli olurdu, partilerin sıralaması, yaklaşık olarak oy oranları belli olurdu. Ama bir parti supriz yapıp, bekelenenden çok fazla oy alırdı. Ama bu sefer herkes farklı bir şey söylüyor: Tarhan Erdem ve Hakan Bayraktar Beyler %44 ve %48 buyurmuşlar AKP'nin oy oranını. Daha düşük ama 4o'larda tek parti olarak çıkacak diyenler var, 35-40 aralığında diyenler var, benim gibi 30-35 arası bekleyenler var, daha düşük çıkacağını ve CHP'nin birinci parti olacağını söyleyenler, hatta MHP'den birincilik bekleyenler var.
AKP geçen seçimlerde ağırlığı tepki oyu, bir bölümü de Refah-Saadet çizgisinin oyu olmak üzere toplamda %34 oy aldı. Tepki oyu insanların artık sistem partilerinden ümitlerini kestikleri, bu tepkiyle sistem dışı görünen bir yere verdikleri oydur. Türkiye tarihinde iktidarda olan partinin oy oranı hep azalmıştır. Hatta dünyada da bu böyledir, iktidar olmak demek belirli bir yıpranma payına maruz kalmak demektir, ne kadar başarılı olursa olsun. Şimdi çok basitçe düşünelim, bu tepki oylarının bir kısmı geri gitmeyecek mi? Üstelik bu kadar kötü idare edilen bir Türkiye'de? Farz edelim çok az bir kısmı, mesela sadece 5 puanı geri gidecek, hani şu bezdirdikleri çiftçi falan. Diğer taraftan Saadet Partisi de eski oylarının bir kısmını geri almıyor mu? Anketlerden ve miting görüntülerinden % 3-5 oy alıcakları görünmüyor mu? Bu oyları herhalde CHP'den ya da MHP'den almayacaklar. Ayrıca geçen seçimde 9 milyona yakın olan kullanılmayan oy sayısının bir miktar düşeceği bekleniyor. Böyle olursa, yeni eklenen birkaç milyon oyun içinde muhtemelen AKP çok az çıkacak, çünkü AKP iyi çalışan örgütü sayesinde zaten kendine ait olan oyları sandığa götürme konusunda en başarılı parti.
Şimdi bu şekilde bakınca 5-10 puan civarı bir düşüş yaşaması gerekmiyor mu AKP'nin? Hadi diyelim ülke yönetimini çok başarılı bulup, ya da dağıtılan kömüre, gofrete tav olup, AKP'ye oy verecek olan yeni seçmenler de kazandılar, bu da tabii mümkün ve ne kadar olduğunu tam olarak bilemeyiz. Ama bir parti hem iktidarda olacak, yıpranacak, hem belirli bir blok seçmenini başka bir partiye kaptıracak, hem de memelekti bu kadar kötü yönetecek, yöneltilen eleştiriler artık ülke açısından hayati boyuta varacak, hatta ülkede bir kutuplaşma başlayacak ve bütün bunlara rağmen o parti oylarını 10-15 puan yükseltecek. Ben böyle bir şeye ihtimal vermiyorum, mantıklı bulmuyorum.
CHP son günlerde sanki zannedildiği kadar oy alamacakmış gibi bir hava oluştu sanki, bunu da gerçekten uzak buluyorum. CHP çevresinde belirli bir buluşma olacaktır. Bir kere Baykal, kendisiyle ilgili tüm eleştirilere ve antipatiye rağmen, cumhurbaşkanlığı seçimi krizini oldukça başarıyla geçirdi, arkasından oluşan seçim ortamında da fahiş ve ciddi bir hata yapmadı. Kimseyi dışlamadı, kimseyle kavga etmedi, DSP'yle bütünleşme olmasa da şimdilik bir birlikteliği yakaladı. Zaten Baykal'a rağmenciler de, bu kutuplaşma sonucunda CHP'ye yöneldiler. CHP örgütünün AKP örgütü gibi çalışmadığı bir gerçek ama arada eskisi kadar büyük bir fark da yok gibi. Mesela şimdi tatilcileri oy vermeye taşımak için otobüsler, feribotlar ayarladıklarını öğrendim. Özellikle Ege yöresindeki yerleden büyük kentlere 50.000 civarında inasnı bu akşam götürüp yarın akşam geri getiriyorlarmış. Yani sonuç olarak CHP iyi bir seçim kampanyası geçirdi. Belki bir eksiği adaylarının toplumda ne vitrin niteliğinde ne de oy potansiyeli anlamında çok çarpıcı isimleri kapsamıyor olması. Ama geçen seçimlerdeki oy oranını bu koşullarda yükseltmemesi mümkün değil.
MHP'yi çok takip edemedim, ama hem terörün artmasınan dolayı insanların milliyetçi harekete kaydığı açıkça ortada, hem de herşeyin satılmasına, ülkenin faiz ve sermaye düzenine teslim edilmesine karşı çıkan insanlar için ulusalcı solun dışında sağda alternatif olarak barajın üzerinde olduğuna emin olunabilecek tek parti MHP. Bu durumda MHP'nin de oy oranını arttırması çok muhtemel olacak. Hatta gerçekten ciddi bir surpriz yapma potansiyeli var. Devlet Bahçeli seçim mitinglerinde terör konusunu biraz fazla işledi, idam cezası gibi konularda çok sert mesajlar verdi, ip attı ama bence bunlar da işin biraz tiyatro kısmıydı. Hazır rüzgar o taraftan esmişken, özellikle ulusalcılar için her bir oyun çok değerli olduğu bu seçimde mesela sertlik yanlısı milliyetçileri BBP'ye kaptırmamak için biraz sertlik yanlısı göründü. Ama unutmamak lazım ki, Devlet Bahçeli daha önce kabinede görev aldı, başbakan yardımcılığı yaptı ve o zamanlar MHP'nin sert tarafını yumuşatan, partiyi merkeze çeken insan olarak gündeme geliyordu. Yine iktidar ortağı olma şansları olursa bence çok farklı bir tablo çizmeyecektir.
DP'yle ilgili çok bir şey söyleyemeyeceğim, sonuçta birleşiyoruz kutlamaları yaptıktan sonra kopunca bence Mehmet Ağar da, Erkan Mumcu da kendi iplerini çektiler. Her halukarda ikisinin de merkez sağın liderliği konumu için bundan sonra çok şansları olacağını düşünmüyorum. Ağar'ın seçim konuşmalarından aklımda kalan iki şey: Kendini yırtarcasına haykırışları ki, ben insanlar üzerinde çok olumlu etkisi olduğunu düşünmüyorum. Oy veren bile rahatsızdır, ilk tökezlediğinde hemen dalga geçerler. İkincisi de terör başta olmak üzere çeşitli konularda, 'bu işler öyle olmaz, bu işleri ben bilirim alimallah' havasında konuşup somut önerilerine çok girmiyor olmasıydı.
Genç Parti beklenen çıkışı yapamayacak gibi görünüyor, yine de diğerlerine göre kapalı kutu. Saadet Partisi küllerinden doğuyor:) AKP'ye kaptırdıkları bir kısım oyu mutlaka geri alacaklar. Diğer partilerden çok bir şey çıkmayacak bu seçimde, ama küçük partilerin en büyüğü Yaşar Nuri Hoca'nın partisi olacak gibi görünüyor.
DTP bağımsızları tekrar tekrar yaptığım hesaplara göre beklenenden biraz daha az da olsa meclise girecekler. Oy pusulasının büyüklüğü dezavantaj, seçmen kitlelerinde okuma yazma oranının düşüklüğü dezavantaj, bazı seçim bölgelerinde birden fazla adayları olması dezavantaj. Bazı yerlerde sabit uzunlukta bir ip veriyorlarmış, seçim pusulasına belirli bir şekilde yerleştirince bağımsız adayın yerini işaret etsin diye:) Bütün bunlara rağmen belirli bir kemik oyları olduğu için, sanırım bu sefer bir fırsat yakaladılar. Bu dezavantajlarla birlikte ben 20'nin altında bir sayı tahmin ediyorum. Ancak DTP'liler bu ilk ciddi meclise girme şanslarında, farklı bir açılım yapıp, barışçıl ve politik mesajlar verebilirilerdi, bunu yapmadılar. Bunu yapsalardı, biraz AKP'ye karşı oynayıp, Tükiye'nin ulusalcılık ekseninde gerildiği bir dönemde, ayrılıkçı olmadıklarını, PKK uzantısı olmadıklarını, bunu yerine daha politik mecraya kaymaya ve hareketlerini burada devam ettirmeye yönelik söylemlerle ortaya çıksalardı, yukarıda sayılan dezavantajları da bertaraf edebilirilerdi. Ama aksine Leyla Zana her fırsatta önderlerinin Barzani ve Apo olduğunu bağırarak, kendi oy potansiyellerini net bir biçimde sınırladı.
Ufuk Uras ve Baskın Oran'ın durumları biraz farklı. Ufuk Uras'ın arkasında kendi partisi de var, ayrıca bir taraftan da ortak aday listesinde, üstelik kendisini destekleyen radikal-sol-entellektüeller var Anadolu yakasında oturan. Dolayısıyla Ufuk Uras'ın durumu çok güçlü. Medyadaki ağırlığına rağmen, ben Baskın Oran'ın işinin daha zor olduğunu düşünüyorum. Medya desteği etkilidir ama sonuca yönelik bakanları yanıltabilir. ÖDP ilk girdiği seçimlerde bazı gazetelerde ana merkez partilerle eşit yer buluyordu, bir oy patlaması falan yapacağı zannedildi ama öyle olmadı. Baskın Oran'ın durumu çok parametreye bağlı ama bence kaba bir hesapla 60.000, hatta meclise sadece 3 parti girerse 70.000 oy alması gerekiyor. Sadece tünel-radikal-bilgi ekseninden bu kadar oy çıkması biraz zor. Ama DTP oyları da gelirse o zaman iş değişecektir. Zaten bu tür konularda bir belirsizlik var ki, detaylı olarak tartışılması lazım ama yeri burası değil. Özellikle bu iki ismin meclise girmesi, DTP ve benzeri bazı konulara bakışlarının kamuoyunun gözünde de netleşmesini sağlayacaktır. Tabii AKP-ulusalcı kutuplaşması ve kendine solcu diyen birçok kişinin, Baykal'ı sevmeyen, hatta CHP'yi sevmeyen, ve normal koşullarda bağımsız entellektüel sol adaylara oy vermeye çok sıcak bakacak birçok kişinin AKP iktidarının devamına karşı CHP'ye oy verecek olması da özellikle Baskın Oran'ın dezavantajı.
Ayrıca 700 bağımsız adayın olduğu bu seçimlerde mutlaka başka bağımsız milletvekilleri de olacak. Bir kere Mesut Yılmaz'ın kazanacağına kesin gözüyle bakılıyor. Muhsin Yazıcıoğlu ve benim tanımadağım birkaç isim daha meclise girebilirler. Hulki Cevizoğlu'nun meclise girmesini isterdim ama Ankara'da hiç öyle bir hava yok.
Oy vermenin başlamasına 3 saat kala iyimser bir ruh hali içindeyim. Seçimlerin içinde yaşadığımız ve yaşamaya devam edeceğimiz bu ülke için iyi olacağını ümit ediyorum. Türkiye'nin bu kadar kötü yönetilmeye, sömürülmeye ve kandırılmaya, yeterince güçlü olmasa bile, artık dur diyeceğini umuyorum. Son olarak bir dahaki sefere daha demokratik bir ortamda yapılan, liderlerin tvye çıkıp açıkça tartıştığı, daha fazla partinin mecise girmesinin mümkün olduğu, ve seçime atfettiğimiz önemin daha az olduğu daha sağlıklı bir seçim olmasını diliyorum.
Kayıtlar
